Oekraïense drone explodeert in Litouwen na vlucht via Pools luchtruim

Volgens premier Sinkevičs ontplofte zondagochtend in het district Pasvalė een met explosieven beladen FPV-drone. Pasvalė ligt in het noorden van Litouwen. Het toestel was van Oekraïense makelij en via Polen het Litouwse luchtruim binnengevlogen, meldde premier Mindaugs Sinkevičs maandag. Pasvalė is een landelijk district, op geruime afstand van de grens met Rusland en Belarus, waar incidenten als deze zelden voorkomen.

Litouws radar zag het object voor het eerst om 5.47 uur. Het bevond zich toen nog 30 tot 40 kilometer van de Litouwse grens. Om 6.02 uur stak de drone de grens over. Om 6.40 uur stegen NAVO-jachtvliegtuigen op om het toestel te volgen. De Baltische staten hebben zelf geen eigen gevechtsvliegtuigen. Voor de bewaking van hun luchtruim zijn ze afhankelijk van de NAVO-missie Baltic Air Policing. Bondgenoten patrouilleren daarbij bij toerbeurt vanaf de Litouwse luchtmachtbasis Šiauliai. Die missie bestaat al sinds de Baltische staten tot de NAVO toetraden en dient zowel Litouwen als Letland en Estland. Een verkenning boven Litouws grondgebied raakt daarmee ook de luchtverdediging van de andere twee landen.

Het wrak van de drone kwam neer bij het dorp Jodžionys. Daar raakte een geparkeerd burgervoertuig beschadigd; slachtoffers vielen niet, melden Litouwse media. Jodžionys ligt, net als Pasvalė zelf, in een overwegend agrarische streek zonder militaire installaties.

Oekraïne meldde, volgens Oekraïense functionarissen, dat het tijdens operaties op zondag het contact met een drone was kwijtgeraakt, en bood excuses aan voor het incident. Een FPV-drone, zoals het toestel dat bij Pasvalė insloeg, wordt op afstand bestuurd via een cameraverbinding. De operator kijkt daarbij mee alsof hij zelf aan boord zit. Het type is klein en goedkoop te bouwen, en wordt daarom in grote aantallen ingezet. Oekraïne gebruikt dit soort drones sinds de Russische invasie op grote schaal tegen doelen in Rusland en op bezet gebied. Raakt het contact tijdens zo’n vlucht kwijt, dan kan een toestel zijn koers verliezen. Het komt dan soms honderden kilometers verderop neer, zoals nu bij Pasvalė gebeurde.

Litouwen wil tegen eind 2027 een geïntegreerd luchtruimbewakingssysteem hebben ingevoerd naar aanleiding van het incident, melden Litouwse media. Zo’n systeem moet radarbeelden van het leger, data van burgerluchtvaart en informatie van buurlanden samenbrengen in één actueel overzicht. Zo moet een object als deze drone eerder en op grotere afstand van de grens worden opgemerkt dan nu het geval is. Voor Letland is de uitkomst van dat project relevant: het land ligt net als Litouwen aan de buitengrens van de NAVO en grenst eveneens aan Rusland en Belarus. De drie Baltische staten stemmen hun grensbewaking en luchtverdediging al langer met elkaar af. Een systeem dat in Litouwen zijn waarde bewijst, geldt al snel als voorbeeld voor de buurlanden.