Rechtbank Riga veroordeelt oud-politiechef Krapsis voor misbruik bij radaraanbesteding

De rechtbank van Riga heeft woensdag oud-hoofd Normunds Krapsis en zijn voormalige collega Andris Locs schuldig bevonden aan misbruik van hun ambtspositie. Het ging om de aanschaf van verkeersradars door de Letse Nationale Politie. Krapsis leidde destijds de Hoofdafdeling Orde Politie, de dienst die onder meer het verkeerstoezicht aanstuurt. De Letse Nationale Politie is de landelijke politieorganisatie van Letland, vergelijkbaar met de Nederlandse politie.

De rechtbank legde Krapsis een geldboete van 11.700 euro op. Die boete kreeg hij onder meer voor het lekken van vertrouwelijke, niet-geheime informatie en voor misbruik van zijn positie. Locs kreeg een boete van 4.680 euro voor het ondersteunen van dat misbruik. De officier van justitie had voor Krapsis 19.500 euro en voor Locs ruim 5.000 euro geëist, dus beide boetes vallen lager uit dan gevorderd. Beide boetes vallen onder het strafrecht voor ambtsmisbruik, niet onder het bestuursrecht. Een rechter, niet een toezichthouder, stelde het bedrag vast. Zo’n strafrechtelijke boete staat los van een eventueel intern disciplinair traject bij de politie en kan die politie niet terugdraaien. Een disciplinaire maatregel, zoals schorsing of ontslag, is dus een los spoor dat de politie zelf bepaalt.

Volgens het Openbaar Ministerie zorgde Krapsis ervoor dat de Nationale Politie in 2018 een contract sloot met het bedrijf RECK voor de aanschaf van videoradars, met gunstige voorwaarden voor dat bedrijf. De technische eisen van die aanbesteding waren al vanaf het begin zo opgesteld dat alleen het product van RECK erin paste, waardoor eerlijke concurrentie tussen inschrijvers wegviel. Ook zou Krapsis vertrouwelijke aanbestedingsinformatie vooraf aan een inschrijver hebben gelekt. Een aanbesteding moet in Letland, net als in Nederland en België, alle leveranciers gelijke kansen bieden. Eisen die op maat van één bedrijf zijn geschreven, ondermijnen dat uitgangspunt. Zo’n manipulatie kan de overheid op een hogere prijs jagen, of op een product dat niet het beste aanbod was. Verkeersradars zoals die uit de aanbesteding meten de snelheid van voertuigen en worden in Letland, net als in Nederland en België, gebruikt om verkeersovertredingen op te sporen en te beboeten.

Krapsis en Locs erkennen hun schuld niet en kondigden aan tegen het vonnis in hoger beroep te gaan bij het Regionale Gerechtshof van Riga. Krapsis zei dat de rechtbank het bewijs dat zij hadden ingediend niet had meegenomen. Dat hof behandelt in Letland hoger beroep tegen vonnissen van de rechtbank van Riga. Het vonnis van woensdag is dus nog niet definitief: zolang het hof geen uitspraak heeft gedaan over het aangekondigde hoger beroep, kunnen het vonnis en de opgelegde boetes nog veranderen. Zo’n beroepsprocedure kan in Letland, zoals in Nederland en België, maanden tot jaren in beslag nemen voordat er een nieuwe uitspraak ligt.

Officier van justitie Indriksone zei tevreden te zijn met de uitspraak, ook al vielen de opgelegde straffen lager uit dan door haar gevorderd. Agnese Indriksone noemde het vonnis een signaal dat misbruik van een ambtspositie voor persoonlijk gewin niet wordt getolereerd. Ze verwacht dat de zaak andere ambtenaren kan weerhouden van onrechtmatig gedrag bij aanbestedingen.