Bestuur Letse Boerenunie treedt collectief af na verkiezingsnederlaag

Het bestuur van de Letse Boerenunie (Latvijas Zemnieku savienība, LZS) is dinsdag 20 oktober collectief aftreden, als politieke verantwoordelijkheid voor het verkiezingsresultaat van coalitie Zaļo un Zemnieku savienība (ZZS), aldus de partij. Het bestuur wordt geleid door Viktors Valainis, die ook minister van Economische Zaken is. Daarnaast zitten landbouwminister Armands Krauze en Saeima-lid Harijs Rokpelnis als vicevoorzitters in het bestuur, plus negen andere leden.

Aanleiding is het verkiezingsresultaat van ZZS, de coalitie waarvan LZS deel uitmaakt, bij de verkiezingen voor de 15e Saeima, het Letse parlement. Volgens de Centrale Verkiezingscommissie (CVK) haalde ZZS 4,401 procent van de stemmen. Dat is ongeveer 35.405 stemmen, net onder de kiesdrempel van 5 procent. Daarmee komt de coalitie voor het eerst in meer dan twintig jaar niet in het parlement.

De Saeima is het Letse parlement. Zetels gaan alleen naar partijen en combinaties die de kiesdrempel halen. Dat geldt ongeacht hoeveel stemmen ze elders in het land krijgen. ZZS is een gezamenlijke lijst van LZS en de Letse Groene Partij, die als blok meedoet aan Saeima-verkiezingen. De combinatie gold lange tijd als vaste deelnemer aan de Letse politiek, met een stevige achterban op het platteland. Landbouw en plattelandsbelangen zijn de kernthema’s van LZS.

Het aftredende bestuur blijft aan het werk tot het komende partijcongres, aldus de partij. Zo wil het de organisatorische continuïteit waarborgen en de verkiezing van een nieuw bestuur en een nieuwe voorzitter voorbereiden. De partij wil dat congres begin volgend jaar bijeenroepen. Voorafgaand aan het congres organiseert LZS regionale conferenties, waar leden kandidaten voor het nieuwe bestuur kunnen voordragen. Afdelingen in het hele land krijgen zo de kans om iemand naar voren te schuiven, voordat het congres zelf over de nieuwe leiding stemt.

Tot de verkiezingsuitslag bekleedden Valainis en Krauze namens de partij nog ministersposten in het kabinet, op Economische Zaken en Landbouw. Rokpelnis zit als vicevoorzitter van het bestuur ook in de Saeima. Zij blijven aan als bestuursleden tot het congres. Dat is ook zo nu de coalitie waarvoor ze zich inzetten voorlopig geen zetels in het nieuwe parlement heeft.

Voor Nederlanders en Belgen met een band met Letland verandert er met dit bestuursbesluit op zichzelf niets. Regels, belastingen en procedures blijven hetzelfde: het gaat om de interne leiding van één partij. De vorming van een nieuwe Letse regering is een los traject. Daarover onderhandelen de partijen die wel een zetel in de Saeima hebben gehaald de komende periode.

Het huidige bestuur onder Valainis blijft tot het partijcongres de dagelijkse leiding van LZS voeren. Dat congres wordt begin 2027 verwacht. De regionale conferenties die daaraan voorafgaan, bepalen welke kandidaten zich voor het nieuwe bestuur en het voorzitterschap kunnen melden.