Smiltēns opnieuw verkozen tot voorzitter van de Letse Saeima

Edvards Smiltēns is dinsdag door de Saeima, het Letse parlement, verkozen tot voorzitter. Dat gebeurde met 79 stemmen voor en 15 tegen, meldt de Saeima zelf. Zijn tegenkandidate Jūlija Stepaņenko van de partijenunie Suverēna Vara/Apvienība Jaunlatvieši (SV/AJ) kreeg op haar beurt 15 stemmen voor en 79 tegen. Smiltēns zit voor Apvienotais Saraksts (AS) in de Saeima. Hij volgt Daiga Mieriņa van de Zaļo un Zemnieku savienība (ZZS, de Unie van Groenen en Boeren) op als voorzitter. Als voorzitter leidt hij de plenaire vergaderingen van het parlement en bepaalt hij de agenda daarvan. Hij ondertekent ook namens de Saeima de wetten die zijn aangenomen, voordat de president ze afkondigt. Staatsrechtelijk neemt de voorzitter van de Saeima bovendien tijdelijk de taken van de president over, als die zijn ambt niet kan uitoefenen.

Voor Smiltēns is het zijn tweede periode in die functie. Hij was al voorzitter van de Saeima in 2022, tijdens de 14de Saeima. Dat hield op toen zijn partij AS in de oppositie belandde en Mieriņa het voorzitterschap overnam. Daarvoor zat hij als deputāt, lid van de Saeima, in de 10de, 11de en 12de Saeima. Hij werkte ook bij de ministeries van Landbouw en van Onderwijs en Wetenschap. Landbouw behartigt onder meer landbouw en visserij; Onderwijs en Wetenschap het onderwijsstelsel en het wetenschapsbeleid van Letland.

Tot zijn verkiezing was Smiltēns minister van Justitie in het kabinet van premier Andris Kulbergs, eveneens van AS. Met zijn aantreden als voorzitter van de Saeima legt hij die ministeriële taken neer. Een andere minister van AS neemt de portefeuille Justitie over, meldt het Letse persbureau LETA. Wie dat wordt, maakte geen van de geraadpleegde media nog bekend. Het kabinet van Kulbergs blijft zo wel voltallig, met alleen een andere naam op Justitie. De nieuwe minister komt, net als Smiltēns zelf, uit de rijen van AS.

In zijn toespraak tot de deputāti benadrukte Smiltēns het belang van parlementaire democratie. Er moeten orde en eerlijke procedures zijn, zei hij. De grondwettelijke regels gelden daarbij evenzeer voor de coalitie als voor de oppositie. Met die woorden wendde de nieuwe voorzitter zich tot zowel de regeringspartijen als de oppositie. Dat deed hij op de dag dat het parlement ook zijn eigen leiding verder invult.

Dezelfde dag droeg de Saeima ook twee kandidaten voor het ambt van vicevoorzitter (priekšsēdētāja biedrs) voor. Het gaat om Ināra Mūrniece van de Nacionālā Apvienība (NA), een nationalistische partij. De tweede kandidaat is Rūdolfs Brēmanis van SV/AJ. Een vicevoorzitter springt in als de voorzitter zelf een vergadering niet kan leiden. Wie van de twee kandidaten het ambt krijgt, maakt de Saeima later bekend. Na de voorzitter en de vicevoorzitters stelt het parlement ook de samenstelling van zijn commissies vast. Daar gebeurt het meeste wetgevingswerk van de Saeima. Smiltēns begint zijn tweede ambtstermijn dus nog voordat die vicevoorzitters en de commissies vaststaan.